Schermtijd: vijand of hulpmiddel?

Hoeveel keer per avond zeg je ‘nog vijf minuten’?

Nog vijf minuten. Dat zei je een halfuur geleden ook. De game gaat nog even door, de telefoon ligt aan tafel, en als je hem afpakt is de wereld te klein. Elke avond dezelfde discussie, en je bent het zo zat. Je wilt grenzen stellen, en je wilt geen oorlog. Doe ik dit wel goed? En je bent vast niet de enige in huis die aan een scherm vastzit, wat het lastig maakt om geloofwaardig grenzen te stellen. Bijna elke ouder van nu loopt hiertegenaan. Schermen horen bij het leven van onze kinderen op een manier die wij vroeger niet kenden. Dus nee, je staat hier niet alleen in. En er is goed nieuws: schermtijd is niet zwart of wit.

Wat een scherm geeft

Voor veel kinderen is gamen meer dan tijdverdrijf. Het geeft ontspanning na een dag waarop alles moest. Het geeft een plek waar iets wel lukt. En het geeft contact met vrienden, ook als dat in het echt nog moeilijk is. Voor een kind dat zich overdag vaak onhandig of dom voelt, kan een game de plek zijn waar het eindelijk ergens goed in is. Dat mag er zijn, en dat is goed om te weten voor je iets afpakt. Tegelijk zien we wat te veel schermtijd kan doen. En het zit zelden in het scherm zelf. Het zit in de balans, en in wat eronder ligt. Een fel scherm tot laat houdt het hoofd aan, en een moe kind heeft de volgende dag een korter lontje. Stoppen lukt niet, en dat is geen onwil: games zijn gemaakt om door te blijven gaan. En soms vult een scherm een gat. Verveling, spanning, of contact dat in het echt te lastig is. Dan is het scherm een vlucht, en is de vraag wat eronder zit.

Wat dan wel helpt

Het werkt het best als je vooraf samen afspraken maakt, in plaats van pas op het moment zelf de strijd aan te gaan. Spreek duidelijke tijden af en zet samen een timer, zodat het einde een afspraak is die jullie samen maakten, en niet alleen jouw beslissing. Kondig het einde aan, want abrupt afpakken geeft een knal. En houd schermen uit de slaapkamer, zeker rond bedtijd, want de slaap is vaak het eerste wat eronder lijdt. En het allerbelangrijkste: bied iets in het echt. Samen iets doen werkt beter dan alleen iets verbieden. Een kind dat van het scherm af moet en daar niets voor terugkrijgt, voelt zich bestraft. Een kind dat samen met jou kan koken, klussen of naar buiten kan, laat het scherm makkelijker los. Snap je wat het scherm je kind geeft, dan kun je naast een grens ook een alternatief bieden dat net zo fijn voelt.

‘Maar straks zit hij de hele dag achter dat scherm’

Die angst is reeel, en een kaal verbod werkt zelden. Een kind dat snapt waarom de grens er is, en dat er iets fijns voor terugkrijgt in het echt, gaat veel makkelijker mee. En als veel gamen een teken is dat je kind iets mist of ontwijkt, dan is de schermtijd niet het echte probleem. Kijk dan verder dan de tijd, naar wat eronder zit. Daar ligt de echte oplossing. Wees ook hier mild voor jezelf. De strijd om het scherm is een van de vermoeiendste van deze tijd, en je voert hem elke dag opnieuw. Dat je er bewust mee bezig bent, dat je twijfelt, zegt al hoe betrokken je bent. Het hoeft niet perfect, en niet elke avond hoeft een gevecht te worden.

Je kind is niet verslaafd of stuk omdat het graag gamet. Samen vind je de balans, met minder strijd. Een vraag terug, voor jou.

• Welke afspraak rond schermen werkt bij jullie het best?
• Wat geeft het scherm jouw kind dat het in het echt misschien mist?
• En wat is jouw eigen scherm-gewoonte aan tafel?

Je hoeft niet te reageren. Soms helpt het al om de vraag even te laten landen.

Met duidelijke afspraken en begrip voor wat een scherm geeft, vind je samen de balans.