Hoe bouw je zelfvertrouwen op bij kinderen?

Wanneer hoorde je je kind voor het laatst zeggen: dat kan ik toch niet?

Ik kan het niet. Ik ben dom. Het lukt me nooit. Je hoort het je kind zeggen, en het snijdt door je heen. Want jij ziet zoveel moois. Je ziet wat het kan, waar het goed in is, hoe lief het is. En je kind ziet het zelf niet, hoe vaak je het ook zegt. Misschien geeft het op nog voor het begint. Een werkje dat het wegduwt. Een sport waar het na een keer mee stopt. Een ik hoef niet, terwijl je voelt dat het diep vanbinnen juist heel graag wil, en alleen niet durft. Het doet pijn om aan te zien. Jij kijkt naar een prachtig, kundig kind. Het kind zelf kijkt vooral naar wat niet lukt. Veel ouders worstelen hiermee, en je hoeft de moed niet te verliezen. Zelfvertrouwen is geen vaste eigenschap waar je mee geboren wordt en die je hebt of niet hebt. Het groeit. En je kunt eraan bouwen, al gaat dat anders dan je misschien denkt.

Wat er werkelijk helpt

Je kunt honderd keer zeggen dat je kind het kan. Echt geloven doet het pas als het het zelf ervaart. Daarom draait het niet om mooie woorden. Het draait om ervaringen. Een klusje dat lukt. Een taak die af komt. Iets maken dat van jou is en dat er staat. Elke gelukte stap is een steentje onder het vertrouwen, en die steentjes stapel je niet met complimenten. Je stapelt ze met doen. Daarom beginnen we vaak bij iets praktisch. Koken, klussen, iets bouwen, voor een dier zorgen. Een tastbaar resultaat liegt niet. Ik heb dit zelf gedaan, en daar staat het. Dat gevoel neemt een kind mee naar de volgende keer, en naar de keer daarna.

“Wat je aandacht geeft, groeit.”

APZW

Kleine dingen, grote winst

Hoe je praat, doet ertoe. Maak ruimte voor fouten, want een kind dat bang is om iets fout te doen, durft uiteindelijk niets meer. Laat zien dat fouten erbij horen, ook bij jou. En vergelijk je kind met gisteren, niet met de buurman. Kijk wat het vorige week nog niet kon en nu wel. Daar zit de groei, en die is van hem alleen. Vier vooral de kleine successen, ook als ze van buiten nietig lijken. Voor de een is dat zelf afrekenen bij de kassa, voor de ander een spreekbeurt. Wat klein lijkt, kan voor jouw kind een berg zijn die het beklom. Een stap die gezien wordt, geeft de moed voor de volgende.

‘Maar als ik alles prijs, wordt hij dan niet verwend?’

Een terechte vraag, en het verschil zit in wat je prijst. Geen leeg gestrooi met je bent geweldig. Wel echte inzet benoemen. Een kind voelt dat verschil haarscherp. Je bent geweldig zegt: ik moet altijd geweldig zijn. Ik zag dat je het zelf deed zegt: jouw moeite werd gezien. Het eerste maakt onzeker, het tweede maakt moedig. Wees ook eerlijk over het tempo. Zelfvertrouwen is geen kraan die je opendraait. Het is een spaarpot die langzaam voller raakt, muntje voor muntje. Er zijn dagen dat de pot weer leeg lijkt. Dat hoort erbij. Blijf gewoon kleine muntjes geven, ook op de dagen dat het geen verschil lijkt te maken. Op een dag merk je dat je kind zelf iets durft wat eerst onmogelijk leek.

Achter dat ik kan het niet zit een kind met talenten die nog ontdekt willen worden. Een vraag terug, voor jou.

• Waar zie jij je kind opbloeien, ook al is het iets kleins?
• Wanneer voelde jij je voor het laatst trots op iets wat je zelf deed?
• Wat zou je kind doen als het wist dat het niet kon mislukken?

Je hoeft niet te reageren. Soms helpt het al om de vraag even te laten landen.

Met geduld en veel kleine successen komt dat vertrouwen er. Muntje voor muntje.